Σύμφωνα με την προφορική παράδοση, πριν από 8 περίπου αιώνες, τρεις αδελφές, σύζυγοι αντιστοίχως τριών εξορισθέντων στην Καστοριά, στρατηγών του Βυζαντίου, έκτισαν η κάθε μία από έναν ναό. Τον ναό του Αγίου Γεωργίου στην Ομορφοκκλησιά, τον ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Ζευγοστάσιο και τον ναό του Αγίου Δημητρίου, κοντά στα Σπήλαια.

Σήμερα, οι δύο πρώτοι σώζονται σε καλή κατάσταση ενώ από τον τρίτο, έχουν απομείνει μόνον κάποια ερείπια να θυμίζουν την παλιά εκκλησία. Ήταν απόγευμα της Παρασκευής 30 Ιανουαρίου του 2009 όταν και πήραμε την απόφαση να πάμε μέχρι τα Σπήλαια, για να εντοπίσουμε τα απομεινάρια του ναού του Αγ. Δημητρίου. Τις απαραίτητες πληροφορίες για τη θέση της εκκλησίας, τις είχαμε συλλέξει μερικές μέρες νωρίτερα όταν και είχαμε επισκεφθεί το χωριό για να εξορμήσουμε στους καταρράκτες.

Οι πληροφορίες μας έλεγαν, για έναν ιδιαίτερο μεταβυζαντινό ναό, κτισμένο στα ερείπια ενός πολύ παλαιότερου, με τα σημάδια του χρόνου πάνω του, να είναι κάτι παραπάνω από ευδιάκριτα...

Σε ένα από τα χωριά - φαντάσματα, την Χαλάρα Καστοριάς, βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Παναγίας. Είναι κτισμένος στο νεκροταφείο του χωριού και παραμένει εκεί, μισογκρεμισμένος, να σε ταξιδεύει στον χρόνο.

Χρονολογείται κάπου κοντά στο 1700 μ.Χ.. Αναμφισβήτητα όμως, αυτό που τον κάνει να σου τραβήξει την προσοχή είναι το ότι λείπει ολόκληρη η οροφή του καθώς και κομμάτια από τα τοιχώματα. Η έκθεσή του στα στοιχεία της φύσης αλλά πιθανόν κάποιος σεισμός, να ήταν αυτά που "λύγισαν" τον πέτρινο σκελετό του. Η σιδερένια κατασκευή που φτιάχτηκε για να προλάβει μεγαλύτερες καταστροφές, φαίνεται να μην μπορεί να προστατέψει σε μεγάλο βαθμό τα απομεινάρια του ναού. Αξίζει να σημειωθεί πως απ' ότι ακούσαμε αλλά και διαπιστώσαμε, στο κέντρο του ναού, στο πλακόστρωτο του πατώματος, υπήρχαν κάποιες πέτρες οι οποίες είναι ότι απέμεινε από έναν αρχαίο ναό-θυσιαστήριο που υπήρχε σε εκείνο το σημείο πολλούς αιώνες παλαιότερα.

Στο εσωτερικό της εκκλησίας μπήκαμε από την υποτυπώδη είσοδο του γυναικωνίτη, ο οποίος είναι ευδιάκριτος λόγω της υψομετρικής διαφοράς του από το υπόλοιπο επίπεδο του ναού. Αυτό που σίγουρα δεν περνάει απαρατήρητο είναι τόσο οι αγιογραφίες που έχουν απομείνει, κυρίως, στον τοίχου του ιερού, όσο και η επιτηδευμένη καταστροφή τους από ανθρώπινο χέρι.

Εφόσον κάποιοι κατάλαβαν ότι πίσω από τις αγιογραφίες υπάρχει κάτι "κούφιο" προέβησαν σε βανδαλισμούς, νομίζοντας πως πρόκειται για κάποια κρυψώνα θησαυρού. Στην ουσία αυτό που βρήκαν ήταν μερικά πιθάρια σφηνωμένα ανάμεσα στις πέτρες, χρησιμοποιούμενα ως δομικό υλικό και αυτά.

Τα πιθάρια τοποθετήθηκαν εκεί καθαρά για λόγους ακουστικής του ναού, κάτι το οποίο συναντάται τόσο στις βυζαντινές εποχές όσο και αργότερα, και όπως είναι φυσικό δεν περιείχαν κάποιον θησαυρό για να κάνουν χαρούμενο τον εκάστοτε τυχοδιώκτη.

Επιμέλεια - Κείμενο: toulias

Eξόρμησαν - Συνεργάστηκαν: toulias, stergios, garavelas